MOSTAR – STOLICA HERCEGOWINY

MOSTAR – STOLICA HERCEGOWINY

BIURO PODRÓŻY SZCZECIN

Mostar – piąte co do wielkości miasto Bośni i Hercegowiny, kulturalna stolica tej drugiej. Znane głównie ze zjawiskowego Starego Mostu, nazywane od jego strażników (Mostari), mocno doświadczone przez wojnę domową, którą czuć tu do dziś. Historyczny Mostar leży na przełomie rzeki Neretwy, w miejscu ułatwiającym przeprawę przez nią, co przez wieki budowało wagę miasta. Pierwsze wzmianki o Mostarze pochodzą z 1474 roku i mówią o drewnianym moście, łączącym oba brzegi Neretwy. Most ten nieuchronnie wplata się w całą historię miasta poprzez wieki, aż po czasy dzisiejsze.

Mostar - Stolica Hercegowiny

Mostar od zawsze był miastem wielokulturowym, w którym przez wieki w zgodzie żyły ze sobą populacje Bośniaków, Chorwatów (dwie dominujące nacje) oraz Serbów (przed wybuchem wojny domowej stanowili oni prawie 20% mieszkańców miasta). Zgodnie koegzystowały tu po przeciwnych stronach Neretwy skupiska Bośniaków (muzułmańskie) i Chorwatów (chrześcijańskie). Niestety wojna domowa sporo w tym względzie zmieniła. Przede wszystkim prawie nie ma już Serbów, a Bośniacy i Chorwaci żyją w pozornej tylko harmoni.

Dziś zachodnia część jest częścią chorwacką (chrześcijańską), a wschodnia – bośniacką (muzułmańską). Podziały są dość głębokie, potwierdzają je kolejne wybory samorządowe, w których władze wybierane są właśnie wg klucza narodowościowego. Podział widać też np. w sporcie – w Mostarze istnieją dwa kluby sportowe, wspierane osobno przez obie nacje, a mecze pomiędzy nimi należą do tych najbardziej ryzykownych. Długo tu nie zapomni się zapewne wydarzeń z czasów wojny domowej, w tym celowego zburzenia Starego Mostu przez Chorwatów 9 listopada 1993. W tym dniu stanęło serce miasta.

Stary Most – symbol Mostaru, uznawany za jeden z architektonicznych cudów swoich czasów. A czasy to odległe, most wybudowany został bowiem w 1566 r. (wg projektu jednego z uczniów słynnego ottomańskiego architekta Sinana) na miejscu poprzednio tu stojącego mostu drewnianego. Stary Most stał niewzruszenie przez 427 lat, będąc symbolem połączenia wschodu z zachodem (oraz muzułmańskich Bośniaków i chrześcijańskich Chorwatów). Podczas wojny domowej, 9 listopada 1993 r., Chorwaci celowo i bez żadnego uzasadnienia militarnego, ostrzelali most z broni pancernej, doszczętnie go burząc (zanim most się zawalił, trafiło w niego ok.60 pocisków). Wcześniej Chorwaci współpracowali z Bośniakami, przeganiając z miasta Serbów. Potem zaatakowali sprzymierzeńców, okupując wschodnią dzielnicę miasta.

W 2001 roku dzięki pomocy UNESCO oraz funduszom z kilku państw, rozpoczęła się odbudowa mostu. Odbudowano go z tych samych materiałów (częściowo wyłowionych z rzeki ruin, częściowo nowych kamieni z tego samego źródła) i tą samą techniką, co most oryginalny. Inauguracja nastąpiła 23 lipca 2004 r., a ze względu na ogromne animozje pomiędzy społecznościami bośniacką i chorwacką, musiało ochraniać ją 5 tys. policjantów i żołnierzy.

Z mostem wiąże się jeszcze jedna historia – tradycja skoków do rzeki z mostu. Młodzi mężczyźni skaczą z mostu do dziś (wysokość mostu – 20 metrów, czyli jakieś 6-7 pięter). Kiedyś udowadniali tym swoją męskość, dziś robią to na zawodach lub dla pieniędzy (zbierają je od turystów na moście). Pierwszy udokumentowany skok znamy z 1664 roku. Skoki są bardzo niebezpieczne, skoczek musi bowiem trafić w niewielką część Neretwy, gdzie dno jest wystarczająco głębokie, by nie zrobił sobie krzywdy.

Od strony przechadzających się mostem, jest on wyłożono gładkimi, śliskimi płytami kamiennymi, poprzedzielanymi wystającymi dość wysoko (nawet na kilkanaście centymetrów) kamiennymi krawężnikami, które mają uniemożliwić poślizgnięcie się. Tak czy tak, chodzenie po moście jest czynnością dość ekwilibrystyczną. W ogóle nie radzimy np. kobietom ubierać obuwia na wysokim obcasie na wycieczkę po mostarskim starym mieście – ich użycie jest w zasadzie niemożliwe przez śliski kamienny bruk, jak wyłożone są uliczki starego miasta. Widok kobiet na wysokich obcasach, usiłujących przejść uliczkami starego Mostaru jest zaiste osobliwy i wzmaga obawy o nogi i stawy.

Starym Mostem przechodzimy na drugą, muzułmańską stronę Mostaru, od razu wkraczając na Kulundżiluk, starą turecką uliczkę handlową. Trzeba przyznać, iż równie malowniczo prezentuje się on oglądany z bliska, jak i z poziomu Starego Mostu. Ciasna uliczka, wypełniona turystami i otoczona przez stragany ze wszelkim dobrem: pamiątkami, ceramiką, odzieżą, dywanami ma swój niezapomniany klimat. To chyba najprzyjemniejsza część spaceru po Mostarze.

Źródło: https://tambylscy.pl/mostar-serce-hercegowiny/

Mostar - Stolica Hercegowiny
Mostar - Stolica
Bośnia i Hercegowina
Wycieczka do Mostaru z: Kołobrzegu, Ustronia Morskiego, Dźwirzyna, Sarbinowa, Połczyna Zdroju, Grzybowa, Pogorzelicy, Niechorza, Trzebiatowa, Gryfic, Karlina, Białogardu, Koszalina, Mielna, Sianożęt, Mrzeżyna, Rogowa, Trzęsacza, Pustkowa, Pobierowa, Dziwnówka, Dziwnowa, Kamienia Pomorskiego, Goleniowa, Nowogardu, Płot, Stargardu, Myśliborza, Choszczna, Wałcza, Gryfina, Chojny, Drawska Pomorskiego, Świdwina, Łobza, Reska, Złocieńca, Szczecina, Szczecinka, Banie, Barlinka, Barwic, Będzina, Białego Boru, Bielic, Bierzwnika, Biesiekierza, Bobolic, Boleszkowic, Bornego Sulinowa, Brojc, Brzeźna, Cedyni, Chociwla, Czaplinka, Człopy, Darłowa, Dębna, Dobrej Nowogardzkiej, Dobrej Szczecińskiej, Dębna, Dobrzan, Dolic, Drawna, Dygowa, Golczewa, Grzmiącej, Ińska, Kalisza Pomorskiego, Karnic, Kobylanki, Kołbaskowa, Kozienic, Krzęcina, Lipian, Malechowa, Marianowa, Manowa, Maszewa, Mieszkowic, Mirosławca, Międzyzdrojów, Morynia, Myśliborza, Nowogardu, Nowego Warpna, Nowogródka Pomorskiego, Osiny, Pełczyc, Polanowa, Polic, Postomina, Przelewic, Przybiernowa, Pyrzyc, Radowa Małego, Rąbina, Recza, Rewala, Rymania, Sianowa, Siemyśla, Sławna, Sławoborza, Starej Dąbrowy, Starego Czarnowa, Stepnicy, Suchania, Świerzna, Świeszyna, Trzcińska Zdroju, Tuczna, Tychowa, Wałcza, Warnic, Węgorzyna, Widuchowej, Wierzchowa, Wolina